Izba Pamięci Regionalnej w Czernicach

Szkoła Podstawowa im: Janiny Sieklickiej w Czernicach Borowych wzbogaciła się o ciekawą kolekcję eksponatów, zebranych przez uczniów oraz ich rodziców pod opieką i kierownictwem nauczycielki historii pani mgr  Bożenny Rokickiej.
Jest to jedna  z nielicznych w powiecie Izb Pamięci Regionalnych.

Prekursorem zbierania eksponatów był przed wielu laty emerytowany obecnie nauczyciel historii, pan Jan Pikus.

Wszystkie zabytkowe przedmioty zostały zgromadzone w Izbie Pamięci Regionalnej, pięknym pomieszczeniu, odnowionym dzięki pomocy wójta gminy,  pana Wojciecha Brzezińskiego.
Uroczyste otwarcie Izby, wraz z przecięciem wstęgi, odbyło się 6 lutego 2008 roku podczas podsumowania projektu "Wczesna edukacja szansą na sukces w życiu".

Kolekcja przedmiotów zgromadzonych w sali wystawowej jest niezwykle różnorodna i zawiera liczne okazy, które legitymują się  ponad stuletnią historią. Znajdziemy tam szeroki wachlarz przedmiotów codziennego użytku takich jak ciekawa kolekcja lamp naftowych. Ten przełomowy wynalazek oświetlał domy i zagrody do lat sześćdziesiątych XX w. A niejako drugą młodość odzyskał w latach stanu wojennego, kiedy to chronicznie brakowało prądu.

Dla miłośników lokalnej wytwórczości szczególnie ciekawe jest spotkanie z dziełami rąk lokalnych rzemieślników. Są to przedmioty, które służyły przeważnie do produkcji przędzy zarówno z runa owczego jak i z niesłusznie zapomnianego lnu. Znajdziemy  więc tam zarówno zestaw do " czesania lnu", zgrzeblarkę jak i kołowrotki.

W innej części sali mieści się ekspozycja obejmująca szeroką gamę żelazek. W tej części wystawy poświęconej właśnie tym urządzeniom,  znajdziemy wiele różnych eksponatów, które różnią się zarówno wielkością, zdobieniem jak również zasadą działania. Znajdują się tam zarówno powszechnie znane " żelazka z duszą" (od najmniejszego-do prasowania kołnierzyków, do największego - do prasowania spodni),  jak i mniej spotykane,  na rozpalone węgliki. Finalnym sprzętem większych sztuk bielizny jest maglownica, również znajdująca się w Izbie.  W dziale tym spotkamy także ważną dla każdej gospodyni maszynę do szycia znanej z jakości i trwałości niemieckiej firmy " Sinnger".                                              

Dział uzupełnia oddzielna ekspozycja przedstawiająca metody oraz narzędzia umożliwiające pranie. I tak znajdziemy tam różnego rodzaju tary zarówno drewniane jak i późniejsze metalowe. Późniejszym wynalazkiem jest pralka "Frania" wraz z wyżymaczką.

Część zbiorów poświecona jest zagadnieniom produkcji rolnej oraz pracom w gospodarstwie. Ekspozycja ta jest szczególnie cenna z racji  rzadko spotykanych eksponatów. Do nich niewątpliwie zaliczyć można dwa pługi konne, z których dwa są importowane z Niemiec, wyprodukowane przez Rudolpha Sacka  po 1854 roku i jedno radło ( wyprodukowane w zaborze rosyjskim) z roku 1910.
Do ciekawostek tej części ekspozycji należą niewątpliwie wyciskarki do sera. Świadczą one o zmyśle handlowym naszych przodków. O ile łatwiej było przechować ser niż mleko i łatwiej go było sprzedać.
Kolekcję uzupełnia zbiór końskich zgrzebeł, podków, wędzideł oraz chomąto.
Oprócz naszych, rodzimych kolekcji uprzęży w Izbie Pamięci Regionalnej znajdują się  dwa jarzma dla krów, używane na terenach górskich do dnia dzisiejszego (jedno pojedyncze i jedno podwójne), podarowane przez p. Mariana Arteckiego, właściciela prywatnego muzeum z Limanowej.
Zanim zaczęto używać kosy do ścinania zbóż, korzystano z sierpów, których duża kolekcja znajduje się w zbiorach Izby Pamięci Regionalnej.  

W części poświęconej militariom znajdziemy szereg eksponatów, z których prawdopodobnie najstarszym jest element carskiego pasa, mianowicie część sprzączki z godłem Imperium Rosyjskiego. Oprócz tego w tej części ekspozycji znaleźć możemy bogaty zbiór łusek z okresu pierwszej i drugiej wojny światowej. Bogata kolekcja menażek i hełmów zamyka tę cześć ekspozycji.
Dalszą częścią wystawy jest ekspozycja dotycząca okresu powojennego. Zawiera ona przedmioty z lat 1960-89. Znajdują się tu zarówno eksponaty ukazujące technologię ( radio, płyty winylowe, adaptery, itp. (ze słyną "Franią" włącznie),  jak również pokaźnych rozmiarów zbiór banknotów i monet z PRL-u.

Niezwykle ciekawa jest inicjatywa pani mgr Bożenny Rokickiej, jaką jest przygotowywana przy współudziale mieszkańców praca pt: "Historie rodzinne mieszkańców regionu Czernice Borowe". Hasłem tej pracy jest: "Żeby pamięć nie zginęła" i jest przygotowywana do publikacji.Zawiera ona cenne relacje mieszkańców dotyczące losów wielu pokoleń, które żyły,  pracowały i walczyły przed laty na terenie naszej gminy. Relacje uzupełnione są przez liczne fotografie, którymi dokumentowane były ważne wydarzenia rodzinne i lokalne. W tej chwili brakuje tylko pieniędzy na wydanie tej książki. Nie sposób przecenić wartości poznawczej i edukacyjnej tej pracy. Młodzież pod kierownictwem pani mgr Bożenny Rokickiej poznaje znaczenie słów "mała ojczyzna" oraz "patriotyzm lokalny" nie tylko teoretycznie, lecz również praktycznie, angażując się w zbieranie relacji.

W pracowni odbywają się lekcje, które można nazwać " żywą historią", gdzie uczeń może dotknąć, obejrzeć przedmioty kultury materialnej, które dla niego są nieznane.

Ciekawa inicjatywa pani mgr Bożenny Rokickiej zasługuje na rozpowszechnienie na całym terenie naszej gminy. Ma ona niezwykle wysokie walory edukacyjne i poznawcze. Uczy szacunku zarówno do historii jak i przedmiotów dziedzictwa materialnego. Wiele przedmiotów dzięki tej inicjatywie zostało uratowane przed przysłowiowym " oddaniem na złom" (za grosze). A staranna konserwacja pozwoli się nimi cieszyć uczniom i wszystkim mieszkańcom Gminy przez dziesięciolecia.

W związku z powyższym jest prośba do wszystkich mieszkańców Gminy: podarujmy do Izby Pamięci Regionalnej przedmioty, które przetrwają tam dłużej niż my, niech przyszłe pokolenia pamiętają o tym, co było rzeczywistością dla ich rodziców i dziadków.

Celem Izby Pamięci Regionalnej jest goszczenie uczniów szkół  różnych szczebli z całego  powiatu, aby przeszłość była dla nich znana nie tylko z książek.


Grzegorz Zieleniecki, przy współpracy z nauczycielką historii Bożenną Rokicką.