Ponad 5,3 mln zł dla Gminy Chorzele. Zabytkowa strażnica w Zarębach odzyska dawny blask

To będzie jedna z najważniejszych inwestycji w ochronę lokalnego dziedzictwa i rozwój przestrzeni publicznej w Gminie Chorzele. Zabytkowy budynek Ośrodka Zdrowia w Zarębach, który przed niemal stuleciem pełnił funkcję strażnicy Straży Granicznej i komory celnej na granicy z Prusami Wschodnimi, zostanie kompleksowo zmodernizowany. Gmina Chorzele pozyskała na ten cel ponad 5,3 mln zł unijnego dofinansowania.

Gmina Chorzele otrzymała dokładnie 5 340 291,76 zł dofinansowania z Funduszy Europejskich dla Mazowsza 2021–2027. Środki zostaną przeznaczone na realizację projektu „Modernizacja budynku Ośrodka Zdrowia w Zarębach – II etap rewitalizacji w Gminie Chorzele”.

Całkowita wartość przedsięwzięcia przekracza 6,35 mln zł.

To jednak nie będzie kolejny zwykły remont gminnego budynku. Inwestycja ma połączyć trzy ważne funkcje: ochronę zabytku, zapewnienie mieszkańcom dostępu do nowoczesnej opieki zdrowotnej oraz stworzenie miejsca przypominającego o historii pogranicza.

Budynek, który pamięta czasy granicy

Dziś mieści się tu ośrodek zdrowia. W przeszłości budynek miał jednak zupełnie inne znaczenie.

Przed blisko stu laty funkcjonowała w nim strażnica Straży Granicznej oraz komora celna na dawnej granicy z Prusami Wschodnimi. Przez Zaręby przebiegała wówczas granica, która była nie tylko linią na mapie, ale miejscem codziennych spotkań, kontroli, handlu i kontaktów mieszkańców terenów po obu jej stronach.

Historia tego miejsca jest więc częścią znacznie większej opowieści o pograniczu, które przez dziesięciolecia kształtowało charakter i tożsamość mieszkańców regionu.

Teraz budynek ma otrzymać drugie życie.

Remont od fundamentów po dach

Planowana modernizacja będzie kompleksowa. Zakres prac obejmie między innymi prace konstrukcyjne, renowację elewacji zgodnie z zaleceniami konserwatora zabytków, wykonanie nowego dachu oraz wymianę stolarki okiennej i drzwiowej.

Przebudowane zostaną również instalacje, a obiekt zostanie dostosowany do potrzeb osób z niepełnosprawnościami.

W efekcie mieszkańcy mają otrzymać nowoczesne, bezpieczne i komfortowe przestrzenie, przy jednoczesnym zachowaniu historycznego charakteru budynku.

To szczególnie istotne w przypadku obiektu, który przez dziesięciolecia służył lokalnej społeczności i nadal będzie pełnił funkcję publiczną.

Zmieni się również otoczenie

Rewitalizacja nie zakończy się na samym budynku. Kompleksowych zmian doczeka się także jego otoczenie.

Teren zostanie uporządkowany i zazieleniony. Zaplanowano nowe nasadzenia, odnowienie trawników, ławki, oświetlenie wraz z monitoringiem oraz tablice informacyjne.

Powstanie również drewniana altana, która będzie mogła służyć mieszkańcom podczas spotkań oraz wydarzeń edukacyjnych.

Odnowiony zostanie historyczny dojazd oraz istniejące miejsca parkingowe. Wszystkie prace mają uwzględniać zabytkowy charakter całego założenia.

Izba Pamięci opowie historię pogranicza

Jednym z najbardziej interesujących elementów przedsięwzięcia będzie utworzenie Izby Pamięci.

Ma ona przybliżać mieszkańcom i odwiedzającym historię pogranicza polsko-mazursko-pruskiego oraz działalność Straży Granicznej na terenie Zarąb i Gminy Chorzele w latach 1918–1939.

W Izbie Pamięci zaplanowano stałą ekspozycję, gabloty z historycznymi eksponatami oraz wyposażenie multimedialne. Powstanie również przestrzeń przeznaczona do organizacji spotkań, lekcji i wydarzeń poświęconych historii regionu.

Historia nie zostanie zamknięta wyłącznie wewnątrz budynku. Wokół obiektu zaplanowano także system wystaw plenerowych, dzięki którym odwiedzający będą mogli poznawać dzieje tego miejsca podczas spaceru po zrewitalizowanym terenie.

Zdrowie, historia i turystyka w jednym miejscu

Planowana inwestycja może zmienić sposób, w jaki mieszkańcy i turyści będą postrzegać Zaręby.

Z jednej strony odnowiony zostanie obiekt, który nadal będzie służył jako ośrodek zdrowia. Z drugiej – powstanie miejsce związane z historią, edukacją i kulturą.

To połączenie może okazać się jednym z największych atutów projektu.

Zrewitalizowany budynek i jego otoczenie mają stać się miejscem spotkań mieszkańców, przestrzenią edukacyjną oraz kolejnym punktem na mapie lokalnych atrakcji historycznych. W przyszłości Izba Pamięci i wystawy plenerowe mogą przyciągnąć również osoby zainteresowane historią pogranicza.

Kolejna duża inwestycja dzięki środkom zewnętrznym

Pozyskanie ponad 5,3 mln zł unijnego dofinansowania oznacza, że Gmina Chorzele będzie mogła zrealizować przedsięwzięcie o znacznie szerszym zakresie, niż pozwalałyby na to wyłącznie środki własne samorządu.

Projekt jest przykładem inwestycji, która nie ogranicza się do modernizacji infrastruktury. Łączy ochronę dziedzictwa, poprawę jakości usług publicznych, edukację, integrację mieszkańców oraz rozwój turystyki.

Dla Zarąb może oznaczać to przede wszystkim zachowanie wyjątkowego miejsca dla kolejnych pokoleń.

Bo zabytki takie jak dawna strażnica graniczna nie są tylko starymi murami. Są materialnym świadectwem historii ludzi, którzy żyli tu przed nami – ich codzienności, pracy, doświadczeń i wydarzeń, które kształtowały cały region.

Teraz historia tego miejsca ma zostać nie tylko zachowana, ale również opowiedziana na nowo – w sposób dostępny dla mieszkańców, uczniów, turystów i kolejnych pokoleń.

Dzięki realizacji projektu Zaręby mogą zyskać wyjątkowe miejsce, w którym przeszłość spotka się z nowoczesnością, a historia będzie żyła nie tylko w dokumentach i wspomnieniach, ale również w przestrzeni dostępnej dla każdego.