A jednak powstają...

Mimo walki policji z handlarzami narkotyków powstają legalnie w Polsce sklepy z substancjami działającymi identycznie jak narkotyki. W okolicznych miastach zapowiadane jest uruchomienie sklepów z "dopalaczami". Pisaliśmy już o Ostrołęce, ale sklep ma powstać także w Płocku. Dlaczego państwo nie potrafi ukrócić tego procederu?

Gazeta Wyborcza pisze, iż w centrum Płocka powstanie sklep z dopalaczami, których działanie przypomina narkotyki. Mimo protestów w żadnym mieście w kraju nie udało się uniknąć otwarcia takiego funshopu. Jest ich już ponad 20, wkrótce będzie ich setka.

Brytyjska firma World Wide Supplements Importer działa od pięciu lat. To właśnie ta spółka z siedzibą w Manchesterze jest właścicielem sieci funshopów oraz witryny i sklepu internetowego www.dopalacze.com. W Polsce artykuły oferowane przez WWSI można od dwóch lat kupować przez internet.

Od niedawna w dopalacze mogą się zaopatrzyć bezpośrednio mieszkańcy większości polskich miast. Trzy miesiące temu pierwszy funshop otwarto w Łodzi. Teraz co weekend powstają nowe sklepy (są już m.in. w Białymstoku, Krakowie, Warszawie, Toruniu, Lublinie). W ostatnią sobotę uruchomiono cztery: w Częstochowie, Lubinie, Krośnie i Głogowie. 6 grudnia kolejny funshop będzie w Gorzowie Wielkopolskim. A w Płocku? Rzecznik prasowy WWSI, Piotr Domański, zapowiada, że może to nastąpić jeszcze w tym roku, a na pewno w ciągu najbliższych trzech miesięcy. Gdzie? W centrum.

- Gdyby to było nieopłacalne, to sklepy z dopalaczami nie wyrastałyby jak grzyby po deszczu - przekonuje sprzedawca z funshopu w Bydgoszczy. - Nie ma popytu na konkretny produkt, idzie wszystko: artykuły ziołowe, krążki, kapsułki. Codziennie przychodzi kilkadziesiąt osób, wbrew pozorom nie są to wyłącznie ludzie młodzi. Każdemu sprawdzamy dowód osobisty. Z tego, co pamiętam, najstarsza osoba miała 60 lat.

Sprzedawca dodaje, że w Bydgoszczy nie było żadnych protestów związanych z otwarciem kontrowersyjnego sklepu. Nie wszędzie jednak dopalacze przechodzą bez echa. W Lublinie np. rozgorzała dyskusja nad szkodliwością specyfików oferowanych w funshopach i poseł Janusz Palikot zapowiedział złożenie interpelacji do minister zdrowia Ewy Kopacz.

Sęk w tym, że brytyjska firma wie, jak omijać polskie prawo. Na opakowaniach artykułów dostępnych w funshopach istnieje notka: "Nie do spożycia przez ludzi", a na stronie www.dopalacze.com czytamy: "Wszystkie produkty sprzedajemy tylko jako pamiątki. Nie bierzemy żadnej odpowiedzialności za szkody prawne, fizyczne i moralne poniesione wskutek nieodpowiedniego wykorzystania zakupionych tutaj produktów. Wszystkie informacje zawarte w opisach i na opakowaniach produktów służą celom edukacyjnym bądź kolekcjonerskim i nie są zachętą do łamania prawa, a tym bardziej do spożywania produktów sprzedawanych na stronie www.dopalacze.com".

W Płocku nie ma zgody na dopalacze. I co z tego? - Ułatwienie dostępu młodym ludziom do substancji szkodliwych jest karygodne - przekonuje dyrektor Małachowianki Renata Kutyło-Utzig. - Do tej pory młodzież ukrywała się, korzystając z używek, a teraz będzie to robić w majestacie prawa? Myślę, że gdyby środowisko oświatowe w całym kraju zaprotestowało, to może znalazłby się odpowiedni przepis zakazujący powstawania takich sklepów. Również rodzice powinni zwrócić uwagę na problem dopalaczy i ich głos byłby bardziej znaczący niż tylko głos naszego środowiska.

Dyrektor Małachowianki ma powody do niepokoju, ponieważ sklep znajdzie się w centrum. Niewykluczone, że w sąsiedztwie liceum. Młodzież będzie mogła wyjść na długiej przerwie po dopalacza.

- Bulwersuje pomysł ludzi, którzy chcą legalizować środki psychoaktywne - mówi z oburzeniem Janusz Krajewski z płockiego Monaru. - Dziwię się prawodawstwu polskiemu, bo od tych substancji można się uzależnić. Mam nadzieję, że za dwa, trzy miesiące będą one nielegalne.

Dopalacze mogą działać jak narkotyk. Zawierają m.in. benzylopiperazynę, czyli psychoaktywną substancję działającą podobnie jak amfetamina. - Wydaje się, że dziś niewiele możemy zrobić, by powstrzymać uruchomienie w Płocku sklepu z dopalaczami - twierdzi poseł Andrzej Nowakowski. - Istniejący system prawny pozwala na to. Na szczęście problem tzw. dopalaczy zauważył parlament i trwają prace nad inicjatywą ustawodawczą, która rozszerzy listę zakazanych substancji psychotropowych. W październiku rząd przyjął projekt zmiany ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, w którym zakłada się wprowadzenie na tę listę tzw. dopalaczy.

Płoccy radni również są wstrząśnięci powstaniem nowego sklepu w mieście. Piotr Nowicki obawia się, że jest to nie do uniknięcia. Na razie można zabronić powstania siedziby z dopalaczami tylko w lokalach komunalnych, bo miasto ma wpływ na to, komu je wynajmuje. A Tomasz Maliszewski zaproponował, by uruchomić monitoring w obrębie powstałego funshopu i wysyłać tam policję, czy straż miejską. "Straszakiem" mógłby być również sanepid.

- Nikt do płockiej policji nie zgłaszał się po opinię w tej sprawie - podkreśla rzecznik KMP, Mariusz Gierula. - Będziemy się jednak przyglądać, czy w funshopie nie znajdą się produkty zakazane.

Co to są dopalacze?

World Wide Supplements Importer oferuje pigułki energetyzujące, proponuje również pigułki wywołujące euforię, a także środki nazywane "pigułkami psychodelii". Oprócz tego do dopalaczy zalicza się zioła do palenia oraz białe proszki, których na razie nie ma w asortymencie. Wśród akcesoriów znajdziemy m.in. fajki, fajki wodne i bibułki.