Kościół wprowadza finansowe sankcje karne. Nowe przepisy zaczną obowiązywać od marca 2026 roku

Od 1 marca 2026 roku w Kościele katolickim w Polsce zaczną obowiązywać nowe, precyzyjnie określone zasady nakładania kar finansowych za przestępstwa kanoniczne. Przewodniczący Konferencji Episkopatu Polski, abp Tadeusz Wojda SAC, promulgował Dekret Ogólny regulujący sankcje o charakterze finansowym, który ma ujednolicić praktykę stosowania prawa karnego w Kościele.

Nowe przepisy są odpowiedzią na reformę Księgi VI Kodeksu Prawa Kanonicznego, przeprowadzoną przez papieża Franciszka. Zmiany te wzmocniły znaczenie odpowiedzialności karnej w Kościele, a jednocześnie wymagały doprecyzowania na poziomie krajowym – zwłaszcza w odniesieniu do kar pieniężnych.

Kogo obejmą nowe regulacje?

Dekret dotyczy zarówno duchownych, jak i osób świeckich, którzy dopuścili się przestępstw kanonicznych. Określa on, w jakich sytuacjach możliwe jest nałożenie grzywny, przekazanie określonej kwoty na cele kościelne lub czasowe bądź częściowe pozbawienie wynagrodzenia kościelnego. Co istotne, kary te mają charakter ekspiacyjny – ich celem jest nie tylko sankcja, ale także naprawienie wyrządzonego zła.

Widełki kar powiązane z płacą minimalną

Jednym z kluczowych elementów dekretu jest powiązanie wysokości grzywien z minimalnym wynagrodzeniem za pracę obowiązującym w Polsce. Minimalna kara finansowa nie będzie mogła być niższa niż połowa minimalnej pensji brutto, natomiast maksymalna – przekroczyć jej dwudziestokrotność. Takie rozwiązanie ma zapewnić proporcjonalność kary oraz uwzględnienie realnych warunków ekonomicznych.

Ochrona podstawowych środków do życia

Dokument zawiera również zabezpieczenia dla osób ukaranych. W przypadku obniżenia lub odebrania wynagrodzenia kościelnego, kara nie może pozbawić ukaranego środków koniecznych do godziwego utrzymania. Granicą jest tu kwota wolna od zajęcia komorniczego, określona w polskim prawie.

Droga do wejścia w życie

Zasady zostały przyjęte przez biskupów już w październiku 2025 roku podczas 402. Zebrania Plenarnego w Gdańsku. Następnie dokument uzyskał wymaganą zgodę (recognitio) Dykasterii ds. Biskupów w styczniu 2026 roku. Promulgacja nastąpiła 26 lutego poprzez ogłoszenie dekretu na stronie internetowej KEP oraz jego publikację w „Aktach Konferencji Episkopatu Polski”.

Nowe regulacje mają wzmocnić przejrzystość i spójność kościelnego prawa karnego w Polsce, a także jasno określić konsekwencje finansowe naruszeń prawa kanonicznego. Od marca przyszłego roku staną się one obowiązującym narzędziem w rękach kościelnych przełożonych.

>>Dekret Ogólny Konferencji Episkopatu Polski w sprawie sankcji karnych o charakterze finansowym